زندگی خوابگاهی در ایران قدیم

washdish.jpgزندگی خوابگاهی و مسائل و مشکلات مربوط به آن مسئله ای نیست که مربوط به چند سال اخیر باشد، بلکه جدیدترین تحقیقات نشان می دهد که این پدیده سابقه ای بسیار طولانی در مراکز آموزشی ایران دارد. تلاش نگارنده در این نوشتار بر این است که با بررسی برخی آثار معتبر باقی مانده از سده های گذشته، تصویری شفاف و به دور از حب و بغض از وضعیت و امکانات خوابگاه های آن زمان به دست دهد:

۱- در لغت نامه دهخدا و به نقل از فرهنگ ناظم الاطباء در هنگام تعریف کارکرد های خوابگاه به این موارد اشاره می شود: “جای استراحت . جای لمیدن . جای دراز کشیدن . اطاق خواب . خیمه ٔ خواب” نه یک کلمه بیشتر، نه یک کلمه کمتر. در واقع استاد علی اکبر دهخدا هر استفاده دیگری از محیط خوابگاه را به صورت ضمنی مورد نکوهش قرار داده و دانشجویان عزیز را به رعایت حد و حدود توصیه می نماید. البته استاد در ادامه “خوابگاه” را اسم مرکب دانسته که خود دلیل غیرقابل انکاری بر بی ادبی ایشان است.

۲- فردوسی در بیت “ستاره زدند از پی خوابگاه – چو چیزی بخورد و بیاسود شاه” به روشنی به مسئله عدم تعلق خوابگاه به دانشجویان ستاره دار اشاره کرده و در ادامه از اتفاقاتی صحبت می کند که به هیچ وجه به ما مربوط نیست. وی در جای دیگری در شاهنامه شرایط دانشجویانی که مشمول عدم دریافت خوابگاه می شوند را بیان کرده و همزمان به جلوگیری حراست محترم دانشگاه از ورود گور (بهرام گور یا یکی از اقوام و خویشان) اشاره می کند: “نبد شیر درنده را خوابگاه – نه گور ژیان یافت بر دشت راه”

۳- یکی دیگر از مسائلی که در شاهنامه از آن سخن به میان آمده مسئله ساعت ورود و خروج است. فردوسی در بیت “چو بگذشت یک پاس از تیره شب – برفتند یک سر سوی خوابگاه” آخرین مهلت ورود به خوابگاه را طبق مقیاس های سنجش زمان مرسوم در قدیم “پاسی از شب” اعلام می کند. متاسفانه به دلیل برخی کم کاری ها ، مسئله تبدیل دقیق این زمان به ساعت رسمی برای سالیان سال مورد کم توجهی قرار گرفته بود که خوشبختانه در آخرین آیین نامه اصلاح شده است.

۴- سعدی در بیت “زره پوش خفتند جنگ آوران – که بستر بود خوابگاه زنان” به روشنی به مسئله تفکیک جنسیتی خوابگاه ها اشاره کرده و اسدی توسی در گرشاسبنامه و در بیت “دو چادر همیشه بر آن خوابگاه – کشیده یکی زرد و دیگر سیاه” پوشاندن تراس خوابگاه خواهران توسط دولایه پارچه ضخیم را مورد تایید قرار می دهد. همچنین مولوی در دیوان شمس و در هنگام تبیین آیین نامه زندگی خوابگاهی به مسئله ای بسیار مهم در مورد فضاهای مشترک خوابگاه های برادران و خواهران اشاره می کند: “در چمن آیید و بربندید دید – تا نیفتد بر جماعت هر نظر”. خوشبختانه این مشکل با ممنوعیت خروج از خوابگاه با شلوارک و لباس نامناسب در آئین نامه جدید مرتفع گردیده است.

۵- نظامی در بیت “مگر خوابگاهی به دست آورم – که جاوید در وی نشست آورم” در قالب زبان حال یک دانشجوی نوبت دوم به مسئله عدم تخصیص خوابگاه به برخی دانشجویان اشاره کرده، و فردوسی در بیت “بزرگان چو خرم شدند از نبید – بشد شنگل و خوابگاهی گزید” خوشحالی زائد الوصف یک دانشجوی کارشناسی ارشد را از پذیرفته شدن در اتاقی به عنوان نفر پنجم روایت می کند.

۶- همچنین تحقیقات نگارنده حاکی از آن است که در هیچ کتابی سخنی از کیفیت غذا و همچنین اعتراضات صنفی در مراکز آموزشی قدیم به میان نیامده که این امر مسلما بیانگر سانسور شدید خبری در این موارد می باشد.

حامد اسحاقی

دیدگاه ها

ارسال ديدگاه جديد

(لطفا از درج سوال در ديدگاه ها خودداري فرماييد براي طرح سوالات خود به اين آدرس مراجعه فرماييد)

  • آدرس های وب و ایمیل به صورت اتوماتیک به لینک تبدیل می شوند.
  • تگ های مجاز : <a> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • خطوط و پاراگرافها به صورت اتوماتیک جدا سازی می شود.

 

کد امنیتی
این سوال برای آزمایش کردن شما است که آیا شما یک بیننده واقعی ( انسان ) هستید و یا یک رایانه برای ساخت اسپم .
کپچا تصویری
کارکترهایی که در تصویر نمایش داده میشوند را وارد کنید